"Cik Sarah, saya pening. Bakal pak mertua kata mas kahwin RM300, tapi hantaran RM15,000. Duit RM15k tu nanti siapa punya? Saya ke isteri?"
Ini soalan 'maut' yang kalau salah jawab, boleh putus tunang! Sepanjang pengalaman saya menguruskan lebih 50 pasangan raja sehari, isu duit inilah punca utama pergaduhan keluarga. Si lelaki rasa terbeban, si perempuan rasa "takkan aku murah sangat?".
Sebenarnya, kuncinya adalah KEFAHAMAN. Ramai tak tahu beza antara duit yang wajib dibayar (Mahar) dan duit untuk buat kenduri (Hantaran). Mari kita bedah siasat satu persatu supaya anda boleh bincang dengan bakal mertua dengan tenang (dan selamatkan poket anda).
Isi Kandungan
1. Jadual Perbandingan: Mas Kahwin vs Hantaran
Benda ni nampak sama (dua-dua duit), tapi hukumnya langit dengan bumi. Lihat jadual ini:
| Ciri-ciri | Mas Kahwin (Mahar) | Wang Hantaran |
|---|---|---|
| Hukum Syarak | WAJIB (Rukun Nikah) | HARUS (Adat Melayu) |
| Sebut Masa Akad? |
Ya, wajib disebut Tok Kadi. "Aku nikahkan dikau... dengan mas kahwin..." |
Tidak wajib. (Biasanya disebut jumlah sahaja atau diserahkan sebelum majlis). |
| Hak Milik Siapa? | 100% Milik Isteri. Suami atau mak ayah isteri haram ambil walau 1 sen, kecuali isteri redha bagi. | Biasanya milik Keluarga Isteri (untuk tampung kos kenduri sebelah perempuan). |
| Nilai/Kadar | Ditetapkan oleh Jabatan Agama Negeri (Rendah). | Ditetapkan oleh keluarga perempuan (Tinggi/Ikut Market). |
| Jika Tak Bayar? | Nikah tidak sah (jika tak sebut hutang) atau berdosa besar jika tak lunaskan. | Nikah tetap SAH, tapi mungkin kena perli seumur hidup. |
2. Mas Kahwin: Kadar Mengikut Negeri 2025
Setiap negeri ada kadar minimum yang ditetapkan. Ini untuk memudahkan pasangan bernikah. Namun, anda BOLEH bayar lebih dari kadar ini jika mampu.
(Nota: Kadar ini mungkin berubah, sila semak Pejabat Agama Daerah sebelum isi borang nikah).
| Negeri | Anak Dara (RM) | Janda / Balu (RM) |
|---|---|---|
| Selangor | RM 300.00 | RM 300.00 |
| Wilayah Persekutuan (KL/Putrajaya) | RM 80.00 (Tunai) / RM 300.00 (Keseluruhan) | Sama |
| Johor | RM 22.50 | RM 22.50 |
| Melaka | RM 40.00 | RM 40.00 |
| Negeri Sembilan | RM 24.00 | RM 24.00 |
| Kelantan / Terengganu | Tiada had minimum (Ikut suka/mampu) | Tiada had |
| Pahang | RM 22.50 | RM 22.50 |
| Perak | RM 101.00 | RM 101.00 |
Fakta Menarik: Kenapa Johor RM22.50? Ia simbolik mata wang lama. Walaupun nampak sikit, di sinilah selalunya pihak lelaki akan "topup" dengan duit hantaran yang tebal.
3. Duit Hantaran: Market Rate Ikut Kelulusan
Ini bahagian paling sensitif. "Market rate" hantaran sering dikaitkan dengan tahap pendidikan pengantin perempuan. Walaupun tiada dalil agama, inilah realiti adat Melayu.
Berdasarkan trend 2024/2025 yang saya perhatikan:
4. Boleh Ke Hutang Mas Kahwin & Hantaran?
Mas Kahwin (Hutang): BOLEH. Lafaz akad akan jadi:
"... dengan mas kahwinnya RM300 tunai/hutang."
Tetapi, ia wajib dibayar selepas berkahwin. Jika suami mati sebelum
bayar, ia diambil dari harta pusaka suami sebelum difaraidkan.
Hantaran (Hutang): BOLEH, tapi... malulah sikit. Selalunya hantaran digunakan untuk bayar katering sebelum majlis. Kalau hutang, macam mana keluarga perempuan nak masak gulai?
💡 Tips Insider Cik Sarah: Teknik 'Subsidi Silang'
Ramai klien saya guna teknik ini bila bajet ketat:
Situasi: Mak mertua nak hantaran RM15k (sebab nak jaga standard depan jiran), tapi lelaki cuma ada RM10k.
Solusi: Pengantin perempuan "topup" senyap-senyap RM5k bagi kat lelaki untuk cukupkan jumlah tu masa majlis serahan. Janji, lepas kahwin nanti lelaki bayar balik slow-slow atau lelaki tanggung kos honeymoon/rumah sewa. Ini dipanggil teamwork!
5. Strategi Bincang Duit Dengan Mertua
Jangan hantar SMS: "Pakcik, saya nak minta kurang hantaran." Itu cari nahas.
- Guna Orang Tengah: Hantar ibu bapa atau pakcik yang pandai bercakap untuk merisik dan tawar-menawar. Orang tua sama orang tua lebih mudah bicara.
- Tunjukkan Komitmen Lain: Beritahu bakal mertua: "Saya sediakan hantaran RM10,000, tapi saya dah sediakan rumah sewa lengkap perabot untuk anak pakcik lepas nikah nanti." Mertua yang bijak akan pilih keselesaan anak lepas kahwin berbanding majlis gah sehari.
- Fokus Nikah Dulu: Kalau betul-betul tak cukup, cadangkan buat majlis nikah gantung (baca panduan Nikah Bajet RM5k).
Kesimpulan
Ingat, Mas Kahwin itu hak isteri, Hantaran itu hadiah untuk keluarga. Jangan sampai berhutang keliling pinggang semata-mata nak puaskan hati orang kampung.
Sambil kumpul duit hantaran, jangan lupa buat simpanan di tempat yang betul. Boleh rujuk analisis ASB vs Tabung Haji untuk kembangkan duit kahwin anda.
